*/

Inicjatywa lokalna

Inicjatywa lokalna została wprowadzona do Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w 2010 roku (art. 2 pkt. 4). Jest to forma współpracy jednostek samorządu terytorialnego z ich mieszkańcami, w celu wspólnego realizowania zadania publicznego na rzecz społeczności lokalnej.

Mieszkańcy, którzy uznają konieczność realizacji inwestycji lub działania występują z wnioskiem w tej sprawie do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. Z wnioskiem takim mieszkańcy mogą wystąpić jako grupa nieformalna lub za pośrednictwem lokalnej organizacji pozarządowej.

 

Zakres zadań, które mogą być realizowane poprzez inicjatywę lokalną został określa art. 19 b1 ustawy:

  • budowa, rozbudowa lub remont dróg, kanalizacji, sieci wodociągowej, budynków oraz obiektów architektury stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego;
  • działalność charytatywna,
  • podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej,
  • pielęgnowanie polskości oraz rozwój świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej,
  • działalność na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego, kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego,
  • promocja i organizacja wolontariatu,
  • edukacja, oświata i wychowanie,
  • działalność w sferze kultury fizycznej i turystyki, ochrony przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach, porządku i bezpieczeństwa publicznego.                                                                                                                                                                                                         

W ramach inicjatywy lokalnej ważna jest deklaracja współudziału mieszkańców w realizacji zadania. Współudział może polegać na świadczeniu pracy społecznej, partycypacji finansowej lub rzeczowej. Świadczeniem pieniężnym są wpłaty na rachunek gminy, które będą przeznaczone na realizację danego zadania.

Do realizacji tej formy inicjatyw jest niezbędna uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego zawierająca tryb i szczegółowe kryteria oceny wniosków o realizację zadania publicznego.

Oceny wniosku dokonuje organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Bierze pod uwagę szczegółowe kryteria oceny (uchwalone wcześniej przez organ stanowiący) oraz zasadność wniosku z punktu widzenia potrzeb społeczności lokalnej. Dokumenty niezbędne do przeprowadzenia inicjatywy lokalnej (np. umowa, harmonogram prac i kosztorys) opracowują wspólnie organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego i wnioskodawca.

Należy zauważyć, że przy realizacji inicjatywy lokalnej samorząd nie przekazuje mieszkańcom lub organizacjom środków finansowych. Wspiera ich w sposób rzeczowy i organizacyjny. Organ wykonawczy bezpośrednio wydatkuje środki w ramach inicjatywy zgodnie z prawem zamówień publicznych. Władze lokalne muszą przewidzieć w swoim budżecie środki na realizację tego typu zadań.

Możliwości w tym zakresie są bardzo szerokie. Wydaje się, że można zaplanować w budżecie rezerwę celową na realizację inicjatyw lokalnych, którą uruchamiał będzie organ wykonawczy w przypadku decyzji o realizacji inicjatywy. Tego typu rozwiązanie wydaje się najbardziej elastyczne i przystosowane do specyfiki takiej realizacji zadań publicznych.

W załączeniu znajduje się uchwała w zakresie inicjatywy lokalnej, którą Rada Gminy Gorzków przyjęła we wrześniu 2014 r.